Wereldondernemers - Leila Prnjavorac

‘Risico nemen is goed, maar spreid je kansen’

Nederland kent bijna 200 nationaliteiten. Mensen die in een ander land geboren zijn, of van wie de ouders niet uit Nederland komen. Wat betekent die verscheidenheid aan achtergronden voor het Nederlandse ondernemerslandschap? In de serie Wereldondernemers spreken we met gepassioneerde ondernemers met een buitenlandse achtergrond. Wat doen zij dankzij hun achtergrond anders als ondernemer?

“Als ik jou inhuur, heb ik eigenlijk 3 mensen ingehuurd”, dat is wat Leila Prnjavorac (33) vaak te horen krijgt. Ze presenteert, verbindt, traint, coördineert en motiveert mensen al bijna 10 jaar lang met haar eigen bedrijf LVision. Maar haar leven was niet altijd zo rooskleurig. Op 11- jarige leeftijd vluchtte ze met haar ouders en broertje uit Bosnië. “In Nederland heb ik vanaf het begin gedacht: alle kansen die ik krijg, grijp ik.”

Welk verband is er tussen je afkomst en je drang om te ondernemen?

“Toen ik samen met mijn ouders uit Bosnië vluchtte, stonden we onderaan de maatschappelijke ladder. Een taalachterstand en een andere achtergrond zorgden ervoor dat ik op de mavo terecht kwam. Ik wist meteen: alle kansen die ik in Nederland krijg, moet ik grijpen. Ik kom uit een ondernemersfamilie. Schouders eronder en gaan, dat is de mentaliteit die daar heerst. Mijn moeder had haar eigen kapsalon en mijn opa een schoenmakerij. Dat is de reden dat alle kinderen in mijn familie hebben kunnen studeren. Mijn ouders waren niet naar Nederland gekomen voor hun eigen toekomst, maar voor die van mijn broertje en mij. Die belofte wilde ik waarmaken. Ik werd snel zelfstandig. Op mijn 12e was ik meer een ouder voor mijn ouders dan zij voor mij. Ik sprak de taal snel en hielp hen met gesprekken bij de gemeente en andere instanties. Mijn moeder hamerde erop dat ik altijd op mijn eigen benen moest staan en mijn eigen geld moest verdienen. Daar verlangde ik als klein meisje al naar.”

Waar komt die kracht vandaan?

“Mensenkennis, dat is mijn kracht. In mijn werk verbind ik mensen continu met elkaar. Het aangaan van relaties, dat is waar mijn werk uit bestaat. Mijn mensenkennis heb ik ontwikkeld tijdens de oorlog in Bosnië. Als je in een land woont waar kwaad en goed door elkaar lopen, moet je op je hoede zijn. Ik heb geleerd om in te schatten hoe ik het beste op een situatie kan reageren. Zo kwam er een Servische soldaat mijn moeders salon binnenvallen. Ik zag direct dat hij haar op een vreemde manier opnam en was bang dat hij haar iets aan wilde doen. Ik ben er de hele knipbeurt bijgebleven en heb hem afgeleid door van alles te vragen over zijn geweer en het leger. In die tijd leerde ik dat ieder mens een bepaalde veerkracht heeft. Vaak kun je mensen meekrijgen als je maar enthousiast bent en goed luistert. In mijn werk probeer ik mensen altijd op hun gemak te stellen. Dat komt doordat ik goed kijk wie ik voor me heb. Mijn moeder was daar altijd heel goed in. Ze moest wel, anders had ze de oorlog nooit overleefd. Zij leerde mij hoe ik mensen moest doorgronden. Daar ben ik haar nog altijd dankbaar voor.”

Wat heb je als ondernemer geleerd in Nederland?

“Dat je van elk dubbeltje een kwartje kunt maken; kijk naar mij! Natuurlijk heb je daar doorzettingsvermogen en flexibiliteit voor nodig. Daarnaast heb ik geleerd dat elkaar iets gunnen in Nederland erg belangrijk is. Ik werkte bij de radio toen een van mijn collega’s mij vroeg of ik een festival wilde presenteren. Zo begon het balletje te rollen en ontdekte ik mijn talenten. Ik kreeg steeds meer aanvragen binnen voor presentaties, dagvoorzitterschappen, trainingen en projectcoördinatie. Op mijn beurt introduceer ik nu weer nieuwe mensen in mijn netwerk. Ik ben mij heel bewust van het feit dat je soms zaadjes moet planten zonder dat je weet wat daaruit groeit. Als je niet alleen aan jezelf denkt, zal je hier uiteindelijk ook voor beloond worden. Dat vind ik het mooiste aan ondernemen in Nederland!”

Hoe ga je om met risico’s?

“Risico nemen is goed, maar ik spreid mijn kansen en ga nooit voor 1 vaste opdrachtgever. Ik durfde mijn bedrijf pas te starten toen ik zeker wist dat ik genoeg opdrachtgevers had. Alsnog had ik een steuntje in de rug nodig van goede vrienden. Het hebben van een eigen onderneming is altijd spannend. Ik heb weleens tijden meegemaakt dat ik echt aan het wachten was op geld. Toen dacht ik: ik moet ook mijn hypotheek en de luiers betalen. Daarom kies ik altijd voor verschillende inkomstenbronnen; van vaste projecten tot korte presentatieklussen of een training. Natuurlijk neem ik ook een risico als ik mensen in mijn netwerk toelaat. Maar ik herinner mijzelf er dagelijks aan dat ik zo ook op mijn plek ben gekomen. Ik vind het prachtig om te zien hoe jongeren hun eigen talenten ontdekken en zich niet laten leiden door angsten. Voor hen ben ik zeker bereid om wat extra risico te nemen.”