De do’s en dont’s van een model(opdracht) overeenkomst

Als zzp’er ben je verplicht een model(opdracht)overeenkomst met je klanten af te sluiten. Maar waar moet zo’n overeenkomst eigenlijk aan voldoen volgens de Belastingdienst? De do’s en don’ts op een rijtje.

Uit een recent wob-verzoek van belangenorganisatie MKB-belangen is gebleken dat de Belastingdienst ongeveer de helft van alle ingezonden model(opdracht)overeenkomsten afwijst. Op zich niet heel vreemd, aangezien het vaak de grensgevallen zijn die ingezonden worden. Dit neemt overigens niet weg dat slechts 1 op de 5 direct wordt goedgekeurd. Volgens VVD-fractievoorzitter Halbe Zijlstra is het dan ook een ‘puinhoop’ te noemen. Zie hier enkele do’s en dont’s, om de ondernemer meer inzicht te geven in de denkwijze van de Belastingdienst.

Is er sprake van een arbeidsrelatie?

De Belastingdienst kijkt bij het beoordelen van de model(opdracht)overeenkomsten of er sprake is van: (1) ontvangen loon, (2) de verplichting om persoonlijk voor de werkgever te werken, en (3) werkgeversgezag. Dit zijn namelijk de 3 kenmerken van een arbeidsrelatie. Ontbreekt er 1, dan zit je als zzp’er goed. Zie hieronder enkele voorbeeldclausules die wijzen op een arbeidsrelatie.

1. Ontvangen loon: ‘opdrachtnemer ontvangt, op basis van de overeengekomen 40-urige werkweek, een salaris van EUR (x),- bruto per maand’. Vrijwel elke vergoeding die je krijgt op basis van door jouw verrichte werkzaamheden, wordt gezien als loon. Het anders proberen te formuleren van dergelijke clausules heeft dan ook weinig tot geen nut. Het is daarom een stuk makkelijker om je zelfstandigheid aan te tonen door middel van 1 van de andere 2 kenmerken.

2. Een verplichting om voor de werkgever te werken: ‘de opdrachtnemer kan zich alleen laten vervangen door een opdrachtnemer die bij de opdrachtgever bekend is of door de opdrachtgever goedgekeurd is’. De opdrachtnemer moet zelf zijn vervanging kunnen regelen. Uiteraard mag de opdrachtgever wel objectieve competentie-eisen stellen, zoals een diploma, maar die moeten dan wel van tevoren duidelijk zijn omschreven in de overeenkomst. Persoonlijke eisen of eisen omtrent ervaring mogen juist weer niet.

3. Werkgeversgezag: ‘de opdrachtnemer moet alle aanwijzingen en instructies van de opdrachtgever opvolgen’ of ‘de opdrachtnemer moet werken volgens de richtlijnen van de opdrachtgever, bijvoorbeeld bedrijfsprotocollen’. Er mogen wel instructies gegeven worden, maar het is aan de zzp’er om te bepalen in welke mate hij ze opvolgt. Met name de gezagsverhouding onderscheidt een arbeidsovereenkomst van een model(opdracht)overeenkomst. Wil de opdrachtgever jou dwingende instructies geven, dan zal hij je in dienst moeten nemen. Zo simpel is het.

De praktijk

Heb je eenmaal een goedgekeurde model(opdracht)overeenkomst, zorg dan wel dat je in de praktijk ook handelt conform die overeenkomst. Bij het mogelijk uitschrijven van boetes kijkt de Belastingdienst namelijk naar de praktijk en niet alleen naar de overeenkomst. Uiteraard spelen de intenties van de partijen wel een rol in die beoordeling.

Je eigen overeenkomst opstellen

Ondanks het feit dat een opdrachtovereenkomst niet verplicht is, is het wel verstandig om er 1 op te stellen. Hiermee loop je namelijk minder risico. Met een dienst als VraagHugo kun je, door middel van slimme vragen en jouw antwoorden, snel en makkelijk online je eigen opdrachtovereenkomst opstellen. Tip: de eerste is gratis.