Zzp en arbeidsongeschiktheid: de feiten

De arbeidsongeschiktheidsverzekering (AOV) voor zzp’ers: daar is veel over te lezen. Veel zzp’ers hebben bijvoorbeeld geen AOV. Zij kiezen daar zelf voor, want het scheelt een hoop verzekeringskosten. Wat zijn de feiten en cijfers? We zetten ze voor je op een rij.

De meeste Nederlanders zijn een beetje tegen arbeidsongeschiktheid verzekerd. Ben je bijvoorbeeld in loondienst? Dan hoef je je over ziekte of ongevallen geen grote zorgen te maken. Word je lange tijd arbeidsongeschikt, dan verlies je hooguit een deel van je loon. Maar zelfstandige ondernemers moeten zelf iets regelen. Doen ze dit ook? Lang niet allemaal. Het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) deed daar onderzoek naar. Er zijn 850.000 zzp’ers. In juli 2017 schreef het CBS dat maar 1 op de 5 zzp’ers een AOV heeft.

Steeds minder verzekerden

Er zijn steeds minder zzp’ers die zijn verzekerd tegen arbeidsongeschiktheid. In 2011 had nog 23,2% een AOV. Nu is dat nog maar 19,7%. Heb je een creatief beroep? Kleine kans dat je dan een AOV hebt. Werk je in bouw? Dan is die kans juist het grootst. Niet vreemd: in de bouw loop je meer risico op arbeidsongeschiktheid.

De kosten zijn een drempel

Waarom de meeste zzp’ers geen AOV afsluiten? Ze vinden een verzekering te duur. Dat staat in de Zelfstandigen Enquête Arbeid (ZEA) van TNO. Ruim 70% sluit daarom geen AOV af. Zzp’ers houden liever de hand op de knip. Daarvoor krijgen ze minder zekerheid. Maar is een AOV ook echt duur? De premies voor een AOV kunnen best pittig zijn. Op zich niet gek, want als je arbeidsongeschikt wordt, kost dat veel geld. Maar de premis hangt ook af van de keuzes die je maakt. Een goedkopere AOV kun je dus zelf kiezen. Hoe je dat slim aanpakt, lees je in ‘Een AOV afsluiten die bij je past? 5 tips!’.

Uitkeren bij arbeidsongeschiktheid

Met een AOV verzeker je eigenlijk je inkomsten. Je weet dan zeker dat je nog geld op je rekening hebt, als je niet meer kunt werken. Maar veel zzp’ers denken dat verzekeraars bij ziekte niet uitkeren. Zo’n 14% van de zzp’ers vertrouwt verzekeraars niet – en daarom sluiten ze geen AOV af. Maar klopt dat wel? Nee: in de meeste gevallen keert de verzekeraar gewoon uit. Soms komt het niet tot een uitkering. Bijvoorbeeld omdat de verzekerde al beter is geworden voordat zijn wachttijd om is. Of omdat de verzekerde zijn premie niet betaalt. Of als de zzp’er niet eerlijk is geweest over zijn ziekteverleden. Gelukkig gebeurt dat laatste maar weinig.

Uitkering bij zwangerschap

En hoe zit het met een zwangerschap? En de eerste weken van een nieuwe baby? Valt dat ook onder arbeidsongeschiktheid? Niet bij alle AOV’s. Soms verlagen verzekeraars de uitkering – bijvoorbeeld als de zwangere zzp’er een ZEZ-uitkering (Zwanger en Zelfstandig) heeft. Heb je een kinderwens? Dan is het slim om dat uit te zoeken: hoe gaat jouw verzekeraar met zwangerschap om?

Alternatieven voor een AOV

Je kunt ook iets anders regelen. Bijvoorbeeld een broodfonds. Dat is een fonds van een groep zelfstandigen. Samen leggen zij geld in. Zo bouwen zij een buffer op. Als een van hen iets overkomt, krijgt hij of zij een uitkering. We weten overigens niet hoe populair broodfondsen zijn.

Minder ziek

Zzp’ers werken vaak door. Ook als ze zich niet fit genoeg voelen. Daar deed ZZP Barometer onderzoek naar. Zzp’ers zeggen dat ze gemiddeld maar 2 dagen per jaar ziek zijn. Werknemers in loondienst zijn wel 6 dagen per jaar ziek. Waarom dat zo is? Zzp’ers verliezen omzet als ze op bed liggen. Werknemers in loondienst krijgen gewoon doorbetaald. We kunnen dus niet zeggen dat zzp’ers gezonder zijn. Vaak werken ze gewoon door – ziek of niet.

Je moet je eigen opvang regelen

De premie voor arbeidsongeschiktheidsverzekeringen is pittig. In 2015 betaalden zzp’ers gemiddeld 7% van het ondernemersinkomen aan premie. Goed om te weten: als ondernemer kun je een deel daarvan aftrekken van de belasting. Dat scheelt in de werkelijke kosten. Het kan tot wel 52% schelen, afhankelijk van je inkomen.

Maak ook eens de vergelijking met werknemers in loondienst. Zijn die net zo veel geld kwijt? Ben je in loondienst, dan ben je verzekerd voor arbeidsongeschiktheid. Dat gaat via de Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen, de WIA. Werkgevers betalen daaraan mee. Dat kost ze een basispremie van een kleine 6% van het loon. Sommige bazen betalen nog extra, zodat hun werknemers meer zekerheid krijgen. Jij bent ondernemer. Dus ben je je eigen werkgever. Daar moet je die investering zelf doen. Pak je het slim aan, dan reserveer je een percentage van je uurtarief voor je AOV-premie.

Wil je weten welke premie bij jouw onderneming past? Ga er dan even voor zitten en bereken de premie van je AOV.