‘Zonder wrijving geen glans’

Miranda Aleman (39) is senior HR Business Partner bij Sabic voor de vestiging in Bergen op Zoom. Een wereldspeler op het gebied van chemische producten, waar ze mede aan het roer stond van een forse verandering. Van vaste ploegendiensten mogen medewerkers in een van de fabrieken in Bergen op Zoom nu zelf hun rooster samenstellen. Hoe kreeg zij dat voor elkaar?

Sabic is een chemisch bedrijf en komt oorspronkelijk uit Saudi-Arabië. Het bedrijf maakt producten met chemische grondstoffen voor allerlei toepassingen en is wereldwijd gevestigd. In Nederland werken op de locatie in Bergen op Zoom zo’n 1300 medewerkers. Waarvan ongeveer 850 mensen in de fabriek en 450 op kantoor in onder andere logistieke of inkoopfuncties. In de fabrieken werken voornamelijk mannen, zo’n 90 procent. De gemiddelde leeftijd ligt dicht tegen de 50 jaar.

Langer doorwerken

Aleman werkt sinds 2012 voor Sabic. Vanaf dat moment werd de verandering van vast naar zelf roosteren in gang gezet. Waarom? ‘Je moet overal steeds langer doorwerken. Met name in ploegendiensten is dat zwaar. Bovendien is er bij ons ook sprake van fysiek zware arbeid.’

Van de 6 fabrieken op de locatie in Bergen op Zoom is er nu eentje helemaal over op het zelf inroosteren. In 2017 volgt een 2e fabriek. Daar is ze trots op: ‘Het is een enorm veranderproces, dit is een grote doorbraak. De chemische industrie is over het algemeen vrij conservatief. In de industrie werkt men al tientallen jaren met vaste roosters en ploegen.’ Hoe leid je zo’n proces in goede banen? ‘Ik werk veel aan het opbouwen van waardevolle relaties binnen het bedrijf. Je moet iets in beweging kunnen zetten. Het heeft alles te maken met vertrouwen.’

Langer volhouden

Aleman moest de mannen in de fabriek overtuigen dat het zelf roosteren ervoor kan zorgen dat ze het langer kunnen volhouden. Duurzame inzetbaarheid dus. ‘Wij zijn ervan overtuigd dat als je mensen meer eigen keus geeft, dat ze uiteindelijk een rooster kiezen die bij hun sociale en fysieke situatie zal passen. De 1 is meer een avondmens, de ander houdt makkelijker de diensten overdag vol. Het zelf roosteren heeft 2 voordelen. Ten 1e kiest een medewerker een rooster dat bij zijn situatie past, zodat hij het werk uiteindelijk langer volhoudt.

Het 2e voordeel is dat we werk kunnen verschuiven van de nacht naar overdag. Dat vinden medewerkers wel raar, ze hebben dat immers hun hele werkzame leven gedaan! We hebben nu een aantal werkzaamheden uit de nacht gehaald. Daardoor zijn er ‘s nachts minder mensen nodig en belasten we onze mensen minder met deze zwaardere diensten.’

Weerstand

‘Het zelf roosteren zorgt ervoor dat medewerkers soms niet meer met dezelfde mensen in een ploeg samenwerken. Daar was men van tevoren bang voor, maar het heeft positief uitgepakt. Nu leren ze juist van elkaar. Een 2e punt van weerstand was financieel: medewerkers vroegen zich af wat het financieel zou betekenen. We hebben na een lange pilotfase afspraken gemaakt met de vakbonden over het verlies aan de toeslagen omdat er minder in de nachten wordt gewerkt. Tenslotte was men er bang voor dat de planner uiteindelijk toch teveel zijn stempel op het rooster zou drukken. Door in gesprek te gaan en erop te wijzen hoeveel invloed ze juist nu hebben op hun rooster, nam ook die weerstand af.’

Tip:

‘Probeer af en toe te dromen, vooruit te kijken. Hoe ziet de wereld er over 10 jaar uit? Hoe zou ik willen dat het in 2026 is georganiseerd?’

Communicatie

Hoe wist Aleman de weerstand naar het positieve om te buigen? ‘Door vooral veel te communiceren. We hadden een stuur- en werkgroep. Ik heb het zeker niet alleen gedaan. De manager van de fabriek gelooft in het zelf roosteren. Bij welke tegenwind dan ook luisterde hij aandachtig en gaf antwoord op vragen. Praktische vragen die wij ons van te voren nooit hadden gerealiseerd. 1 voor 1 losten we dat op. Als je geen draagvlak hebt, kun je net zo goed stoppen.’

Haar vasthoudendheid heeft haar veel gebracht, vertelt Aleman: ‘Ik ben resultaatgericht en ben nogal vasthoudend. Ik geef niet op en vind dat alles is op te lossen. Ik zoek altijd naar nieuwe invalshoeken om een probleem op te lossen. En ik kijk hoe andere collega’s dat doen, ook extern.’

Toekomst?

Hoe zit de toekomst eruit? ‘De uitdaging voor mij zit hem in het verbeteren van het zelf roosteren, denk bijvoorbeeld aan de arbeidsvoorwaarden. Wat zouden we nog kunnen verbeteren? Ik ben nu al aan het nadenken over wat hierna komt. Wat is de volgende slag die we kunnen maken? Je kunt het nog veel verder uitdiepen. Een voorbeeld: kunnen we diensten gaan draaien van 4 uur? Maar voordat je zover bent, duurt dat weer jaren. De andere uitdaging is om de andere fabrieken ook zover te krijgen. Daar zijn we nu mee bezig.’

Wat je volgens Aleman nooit moet doen als HR-professional

‘Huil vooral niet teveel mee met de wolf. Blijf onafhankelijk. Jij hebt een objectieve rol.’